WebAIM Million 2026 raporu Mart 2026'da yayımlandı. Sekizinci kez yürütülen bu araştırma, internetin en çok ziyaret edilen 1 milyon ana sayfasını aynı yöntemle analiz ediyor. 2026 raporunun ana bulgusu şudur: web erişilebilirliğinde 2020'den bu yana sürdürülen kademeli iyileşme trendi ilk kez tersine döndü. WCAG uyumsuzluk oranı %94,8'den %95,9'a yükseldi, ortalama hata sayısı 51'den 56,1'e çıktı, ana sayfa karmaşıklığı bir yıl içinde %22,5 arttı. Raporun sonuç bölümünde WebAIM ekibi bu geriye gidişi büyük ölçüde yapay zekâ destekli kodlama uygulamalarına ve üçüncü parti framework bağımlılığına bağlıyor [1].
Bu yazıda 2026 raporunun bulgularını 8 yıllık trend içinde ele alıyoruz. Türkçe sitelerin durumunu ayrı bir bölümde inceliyoruz. Son bölüm, kurumların önümüzdeki dönemde erişilebilirlik uyum çalışmalarına öncelik vereceği alanları özetliyor.
WebAIM Million Raporu Nedir, Neden Önemli?
WebAIM Million, dünya genelinde web erişilebilirliği üzerine yıllık olarak yapılan en büyük çaplı bağımsız araştırmadır. Rapor, internetin en çok ziyaret edilen 1 milyon ana sayfasını her yıl aynı yöntemle inceleyerek dijital dünyanın erişilebilirlik fotoğrafını sistematik olarak çeker [1].
WebAIM (Web Accessibility In Mind), 1999 yılında Utah State Üniversitesi bünyesindeki Institute for Disability Research, Policy & Practice çatısı altında kurulmuş kâr amacı gütmeyen bir araştırma kuruluşudur. Kuruluş tarihi WCAG 1.0'ın yayımlandığı yıl ile aynıdır. WebAIM, 25 yılı aşkın süredir web erişilebilirliği alanında danışmanlık, eğitim, değerlendirme ve araştırma hizmetleri sunmaktadır [2, 3].
Raporun bilimsel değeri yöntemsel tutarlılığından gelir. Her yıl aynı sayıda site, aynı sıralama kaynağı (Tranco) ve aynı analiz aracı (WAVE) kullanılarak ölçülmektedir [1]. Bu metodolojik süreklilik yıllar arasındaki değişimin karşılaştırılmasını mümkün kılar.
Rapor ham hata sayılarının ötesine geçerek web erişilebilirliğinin çok boyutlu bir fotoğrafını sunar: sektör bazlı ortalama hata sayıları, teknoloji ve platform karşılaştırmaları, 17 dilde site karşılaştırması, 6 ana hata kategorisi ve 2019'dan 2026'ya 8 yıllık trend verisi.
Bu yapısıyla WebAIM Million yalnızca bir analiz değil, aynı zamanda bir strateji belgesidir. Türkiye'deki kurumlar için raporun pratik değeri özellikle yüksektir: kendi sektöründe global ortalamayla karşılaştırma yapabilmek, hangi teknoloji tercihinin erişilebilirlik açısından risk taşıdığını anlayabilmek ve uyum yatırımlarını önceliklendirebilmek için WebAIM Million, bağımsız ve karşılaştırılabilir bir veri kaynağı olarak yararlanılabilecek nadir kaynaklardan biridir.
Web Erişilebilirliğinde 5 Yıllık İyileşme Trendi Tersine Döndü
WebAIM Million 2026 raporunun en çarpıcı bulgusu, sitelerde tespit edilen WCAG uyumsuzluğunda 5 yıllık kademeli iyileşme trendinin ilk kez tersine dönmesidir [1]. 2019'da %97,8 olan oran [4], 2020'de kısa bir artıştan sonra %98,1'e çıktı [5]; 2021'den 2025'e kadar her yıl bir önceki yıldan daha iyi olarak %94,8'e kadar indi. 2026 raporunda bu oran ilk kez yükselerek %95,9'a çıktı [1].
WCAG uyumsuzluğunun yıllar bazında seyri şöyledir:
| Yıl | WCAG Uyumsuz Sayfa Oranı | Yorum |
|---|---|---|
| 2019 | %97,8 | Başlangıç ölçümü [4] |
| 2020 | %98,1 | Önceki yıldan kötü [5] |
| 2021 | %98,1 | İyileşme başladı [6] |
| 2022 | %96,8 | İyileşme sürüyor [7] |
| 2023 | %96,3 | İyileşme sürüyor [8] |
| 2024 | %95,9 | İyileşme sürüyor [9] |
| 2025 | %94,8 | İyileşmenin zirvesi [10] |
| 2026 | %95,9 | 5 yılda ilk geri gidiş [1] |
Bir bağlamsal not: 2020 raporundaki %98,1 rakamı, serinin tüm yıllarındaki en yüksek değerdi [5]. 2026'daki %95,9 serinin en kötü verisi değil; ama 2020'den itibaren inşa edilen 5 yıllık kesintisiz iyileşmenin ilk büyük geri gidişidir. Bu iyileşme dönemi boyunca kaydedilen kazanım %98,1'den %94,8'e yalnızca 3,3 puandı; 2026'da bu kazanımın yaklaşık üçte biri (1,1 puan) tek yılda geri verildi.
Hata sayısı tarafında tablo daha dalgalıdır. Ortalama hata/sayfa 2019'da 59,6 iken [4] 2020'de 60,9'a çıktı [5], 2021'de 51,4'e büyük düşüş yaşadı [6], 2022-2023'te 50,8 ve 50,0 olarak stabil kaldı [7, 8], 2024'te 56,8'e fırladı (%13,6 artış) [9], 2025'te 51,0'a döndü [10], 2026'da yeniden 56,1'e çıktı (%10,1 artış) [1]. Son üç yılda hata sayısı 50-57 aralığında salınmaktadır. 2024'teki artışı WebAIM kısmen metodoloji değişikliğine (Tranco sample geçişine) bağlamıştı [9]; 2026'daki artış ise sample değişikliğiyle açıklanamaz, çünkü metodoloji 2024'ten beri aynıdır.
İki metrik birlikte okunduğunda anlam ortaya çıkıyor: hata sayısı her zaman dalgalanmıştır; ama WCAG uyumsuz sayfa oranı 2020'den 2025'e kadar tutarlı biçimde iyileşmişti. 2026, iki metriğin de aynı yönde — kötüleşme yönünde — hareket ettiği ilk yıldır.
Otomatik testin sınırlarını hatırlatmak gerekir. WebAIM'in her yıl belirttiği gibi otomatik test araçları erişilebilirlik hatalarının yalnızca %20-40'ını tespit edebilmektedir [1]. Bu, ölçülen %95,9 uyumsuzluğun bile gerçek uyumsuzluğun bir bölümünü yansıttığı anlamına gelir. Raporun uyarısı: "Tespit edilebilir hataların yokluğu sitenin erişilebilir veya uyumlu olduğu anlamına gelmez." [1]
Bu kötüleşmenin arkasındaki en olası faktör raporun sonuç bölümünde işaret edilmektedir: yapay zekâ destekli kodlama uygulamalarının ve üçüncü parti framework bağımlılığının hızla yaygınlaşması [1]. WebAIM ekibinin sonuç bölümünden: "Bu eğilimler büyük olasılıkla 3. parti framework'lere ve otomatik veya AI destekli kodlama uygulamalarına olan artan bağımlılığı yansıtıyor." [1]
Bunun en somut göstergesi raporda görülen ARIA patlamasıdır: ana sayfa başına ortalama ARIA niteliği sayısı 2019'da 22 iken [4] 2026'da 133'e çıkmış, 7 yılda 6 kattan fazla artmıştır [1]. ARIA doğru kullanıldığında erişilebilirliği iyileştiren bir mekanizmadır. Ancak 2026 verisine göre ARIA bulunan sayfalarda ortalama hata sayısı 59,1, ARIA bulunmayan sayfalarda ise 42'dir [1]. WebAIM'in yıllar boyu tespit ettiği bu ilişki tutarlıdır: ARIA'nın bulunması, sayfada daha fazla erişilebilirlik hatası ile birlikte görülmektedir.
Bu paradoksun anlamı şu olabilir: ARIA'yı sistematik biçimde, kuralları kavrayarak değil, otomatik üreten araçlar ya da yapay zekâ destekli kod üretim sistemleri ekliyor olabilir. Bu sistemler eksik veya yanlış ARIA kullanımıyla "erişilebilirlik var" görüntüsü yaratırken, gerçek erişilebilirlik deneyimini bozmaktadır.
Türkiye açısından bu veri özellikle kritiktir. Cumhurbaşkanlığı Erişilebilirlik Genelgesi, WCAG 2.2 uyumu için kapsamdaki kurumlara 21 Haziran 2026'ya kadar süre tanımıştı. Global veri, WCAG uyumu için ilerlemenin otomatik gerçekleşen bir süreç olmadığını, bilinçli teknik ve organizasyonel çabaya ihtiyaç duyduğunu göstermektedir.
Sayfalar 1 Yılda %22,5 Karmaşıklaştı, Hata Da Onunla Arttı
WebAIM Million tarihinde ana sayfa karmaşıklığı hiçbir yıl bir önceki yıldan daha basit olmadı. 2019'da ortalama 782 olan ana sayfa eleman sayısı [4], 2026'da 1.437'ye ulaşmıştır [1]. Yedi yılda karmaşıklık %83,8 artmıştır.
2026'daki %22,5'lik sıçrama, karmaşıklık serisinin en yüksek yıllık artışıdır [1]. Bir yılda ortalama sayfa 180 yeni eleman kazandı.
Karmaşıklık her yıl artıyor; ancak hatayla doğrudan bağlantı gösteren tek değişken değildir. Örneğin 2022'de karmaşıklık 887'den 955'e artmış ama hata 51,4'ten 50,8'e düşmüştü [7]. 2025'te de karmaşıklık 1.173'ten 1.257'ye çıkarken hata 56,8'den 51'e düşmüştü [10]. Yani karmaşıklık artışı erişilebilirlik hatasını mekanik olarak büyütmüyor. 2026'da farklı olan şey, karmaşıklık artışının hızlanmasıyla birlikte yapay zekâ destekli kod üretiminin yaygınlaşmasıdır.
Karmaşıklık artışının kaynakları raporda birkaç kritik noktaya bağlanır [1]. Modern framework ve kütüphane bağımlılığı bu artışın büyük bölümünü oluşturur: Bootstrap kullanan sayfalarda 2026'da ortalama hata sayısı 63,3, jQuery kullanan sayfalarda 64,9'dur. E-ticaret platformları karmaşıklık üretmede en yüksek noktalarda konumlanır: Shopify 75,1, Magento 75,8, PrestaShop ise 143,2 hata ortalamasıyla ölçekte zirvedir [1].
Astro framework'ün istisnası dikkat çekicidir. 2026 raporunda Astro kullanan sayfaların ortalama hata sayısı 9'dur [1] — ortalamadan %84 daha düşük. Astro'nun statik-öncelikli, minimum JavaScript üreten yapısı, doğru mimari tercihlerin karmaşıklık-hata bağını kırabildiğini göstermektedir.
Sonuç: Karmaşıklığın kendisi kaçınılmaz gibi görünmekle birlikte, karmaşıklığın nasıl inşa edildiği erişilebilirlik açısından belirleyicidir.
En Çok Yapılan 6 Hata: 7 Yıldır Aynı Liste
WebAIM Million raporunun en tutarlı bulgularından biri şudur: 1 milyon ana sayfadaki tüm erişilebilirlik hatalarının %96'sı yalnızca 6 kategoriye düşmektedir. Bu 6 kategori 2019'dan 2026'ya kadar hiç değişmemiştir [1].
Altı hatanın 2026 sıralaması ve 8 yıllık trendi:
| Hata Tipi | 2019 | 2026 | Değişim |
|---|---|---|---|
| Düşük kontrastlı metin | 85,30% | 83,90% | −1,4 puan |
| Eksik alternatif metin | 68,00% | 53,10% | −14,9 puan |
| Etiketsiz form alanı | 52,80% | 51,00% | −1,8 puan |
| Boş bağlantı | 58,10% | 46,30% | −11,8 puan |
| Boş buton | 25,00% | 30,60% | +5,6 puan |
| Eksik sayfa dili | 33,10% | 13,50% | −19,6 puan |
Düşük kontrastlı metin (%83,9) — WCAG 2.2 Başarı Ölçütü 1.4.3'ün ihlali. Metin ve arka plan arasındaki kontrast oranının normal metin için 4,5:1'in altına düşmesi, az gören bireylerin ve renk körlüğü yaşayan kullanıcıların okuma deneyimini doğrudan etkiler [1].
Eksik alternatif metin (%53,1) — WCAG 2.2 Başarı Ölçütü 1.1.1'in ihlali. Görsellere alt niteliği sağlanmadığında ekran okuyucu görselin içeriğine erişemez. 2019'daki %68'den [4] 2026'daki %53,1'e düşerek serinin en belirgin iyileşmelerinden birini gösterse de her iki sayfadan birinden fazlasında hâlâ bulunmaktadır [1].
Etiketsiz form alanı (%51) — WCAG 2.2 Başarı Ölçütleri 4.1.2 ve 3.3.2'nin ihlali. Form girişlerine doğru etiket sağlanmadığında ekran okuyucu alanın ne için olduğunu duyuramaz. 2022'de %46,1'e kadar düşmüş olan bu oran [7] 2026'da tekrar %51'e çıkmıştır [1].
Boş bağlantı (%46,3) — WCAG 2.2 Başarı Ölçütü 2.4.4'ün ihlali. İçeriğinde okunabilir metin bulunmayan bağlantılar ekran okuyucuya "bağlantı" olarak duyurulup hedefi hakkında bilgi verilmez. 2019'daki %58,1'den [4] 2026'da %46,3'e düşmüştür [1].
Boş buton (%30,6) — WCAG 2.2 Başarı Ölçütü 4.1.2'nin ihlali. Etiketsiz butonlar ekran okuyucuya yalnızca "buton" olarak duyurulur. Bu, listedeki 6 hatanın en kötüye giden tek örneğidir: 2019'da %25 iken [4] 2026'da %30,6'ya çıkmıştır [1]. Modern arayüzlerde ikonlu butonların yaygınlaşması ve bu butonlara metin etiketi eklenmemesi artışın olası açıklamasıdır.
Eksik sayfa dili (%13,5) — WCAG 2.2 Başarı Ölçütü 3.1.1'in ihlali. Sayfanın <html lang> niteliği belirtilmediğinde ekran okuyucu varsayılan dile döner; bu, özellikle Türkçe içeriğin İngilizce ses paketiyle okunmasına yol açar. 2019'daki %33,1'den [4] 2026'da %13,5'e düşerek listenin en büyük iyileşmesini kaydetmiştir [1].
Sonuç: Bu 6 hata 7 yıldır listenin başında. Kurumların erişilebilirlik uyumu için önce bu 6 kategoriyi kapatması, hata sayısının %90'ının üzerinde bir düşüşle sonuçlanacak bir iyileşme sağlar [1]. Kaynak dağılımı bu 6 alana öncelik verilerek planlanmalıdır.
Türkçe Sitelerin Bu Tablodaki Yeri
WebAIM Million 2026 raporu 17 dilde site bazlı ayrı kırılım sunar. Türkçe siteler bu sıralamada 10. sırada yer almaktadır [1].
Türkçe sitelerin WebAIM Million raporundaki tam serüveni:
| Yıl | Türkçe Site | Hata | Global Ort. | Fark | Kaynak |
|---|---|---|---|---|---|
| 2019–2021 | — | 5.000 site eşiği altında; raporda dil kırılımı yok | — | — | — |
| 2022 | 6.306 | 81,2 | 50,8 | +%59,8 | [7] |
| 2023 | 7.331 | 76,8 | 50 | +%53,6 | [8] |
| 2024 | 8.344 | 74,7 | 56,8 | +%31,5 | [9] |
| 2025 | 10.943 | 65,9 | 51 | +%29,4 | [10] |
| 2026 | 11.248 | 66,2 | 56,1 | +%17,9 | [1] |
Tablo iki eş zamanlı iyileşmeyi gösterir. Birincisi, Türkçe içeriğin internet üzerindeki varlığı hızla büyümektedir: 4 yılda 6.306'dan 11.248'e — %78,4 artış. İkincisi, Türkçe sitelerin ortalama hata sayısı sürekli düşmüştür: 81,2'den 66,2'ye — %18,5 azalış. Global ortalamayla arasındaki fark da %59,8'den %17,9'a düşmüş; makas kapanmıştır.
2026 raporunda dikkat çeken kritik gözlem şudur: 2025-2026 arasında global ortalama %10,1 arttığında (51 → 56,1), Türkçe sitelerin ortalaması yalnızca %0,45 arttı (65,9 → 66,2) [1, 10]. Yani Türkçe siteler bu yılki küresel geri gidiş dalgasından belirgin biçimde daha az etkilenmiştir. Küresel kötüleşme sürerken Türkçe sitelerin nispeten kararlı durması, kapanmaya çalışan farkın nedenlerinden biridir.
Türkçe siteler dil sıralamasında Latin kökenli Avrupa dilleri kümesinin gerisinde (İngilizce 46,0; Felemenkçe 46,5; Almanca 46,9; Fransızca 58,5); Slav, Türki, Doğu Asya, Ortadoğu ve Güneydoğu Asya dillerinin ise önündedir. Rusça (78,1), Korece (94,6) ve Çince (136,2) Türkçe'den belirgin biçimde kötü durumdadır [1].
Türkçe sitelerdeki iyileşmenin olası nedenleri: yasal düzenlemenin ürettiği farkındalık (Cumhurbaşkanlığı Erişilebilirlik Genelgesi 21 Haziran 2025); büyük Türk teknoloji şirketlerinin (bankacılık, e-ticaret, ulaşım) erişilebilirliği kurumsal öncelik olarak tanımlaması; Avrupa Erişilebilirlik Yasası (EAA) baskısı; ve site sayısının %78 artarken ortalama hatanın düşmesi — bu, yeni katılan Türkçe sitelerin daha yeni ve daha temiz teknik altyapıyla kurulduğuna işaret eder.
Türkçe siteler için yakın gelecekteki risk: 2026 raporunun global düzeyde işaret ettiği "yapay zekâ destekli kodlama" faktörü Türkiye'de de aynı hızda yayılmaktadır. İyileşme trendinin sürmesi, bu araçların Türkçe içerik üretiminde bilinçli kullanımına bağlıdır.
Web Erişilebilirliği İçin Bundan Sonra Ne Yapmalı?
WebAIM ekibi 2026 raporunun sonuç bölümünde şu tespiti yapıyor: "Erişilebilirliği ölçekte iyileştirmek için hem daha iyi uygulamalar hem de daha basit sistemler gerekiyor." [1] Bu iki hedef 2026 verisinden çıkarılabilecek pratik yol haritasının çekirdeğidir.
Altı hataya odaklanın. Erişilebilirlik uyum çalışmalarına başlarken ilk adım listedeki 6 hatanın kapatılmasıdır: düşük kontrast, eksik alternatif metin, etiketsiz form alanı, boş bağlantı, boş buton, eksik sayfa dili. Bu 6 kategori tüm hataların %96'sını oluşturur; kaynaklar buna göre önceliklendirilmelidir [1]. Cumhurbaşkanlığı Erişilebilirlik Genelgesi kapsamındaki kurumlar için bu liste, en yüksek verimi sağlayacak uyum stratejisidir.
Yapay zekâ destekli kodlamayı denetimli kullanın. Kod üreten AI araçları hata da üretir. ARIA'nın yanlış kullanımı, boş buton sayısındaki artış ve ana sayfa karmaşıklığındaki sıçrama, AI destekli üretimin denetimsiz uygulandığında ölçülebilir bir bedel taşıdığını gösteriyor. AI çıktısı gözden geçirilmeden canlı sisteme alınmamalıdır.
Framework ve platform seçimlerini erişilebilirlik lensinden değerlendirin. Drupal 41,2 hata ortalamasıyla CMS'lerin en düşük değerlerinden birini alırken, WordPress 52,8, Bitrix 106,5 hata seviyesindedir [1]. Astro framework 9 hata ortalamasıyla mimari tercihin etkisini kanıtlamaktadır. Yeni proje kararlarında erişilebilirlik yalnızca bir arayüz seçimi değil, temeldeki teknoloji seçimidir.
Otomatik testin sınırlarını bilerek insan testi ekleyin. Otomatik test araçları hataların %20-40'ını bulur. Kalan hatalar ancak gerçek engelli bireylerin yardımcı teknolojileriyle yaptığı testlerde ortaya çıkar. Ekran okuyucu, ekran büyütücü, klavye ile gezinme gibi araçlarla yapılan gerçek kullanıcı testleri uyum çalışmasının vazgeçilmez parçasıdır.
Erişilebilirliği bir defalık proje olarak değil, sürekli süreç olarak yönetin. Karmaşıklığın her yıl artması, her yeni geliştirmenin erişilebilirliği yeniden riske attığı anlamına gelir. Bir defa uyumlu hâle gelen bir site, altı ay sonra yeni özellik eklendiğinde tekrar uyumsuz olabilir.
Erişilebilirlik alanında yol haritası belirleme, mevcut siteyi analiz etme, WCAG 2.2 uyumsuzluklarını tespit etme ve engelli bireylerle gerçek test yapma konularında erisilebilirlik.org çözümleri üzerinden detaylı bilgi alabilirsiniz.
Kaynakça:
[3] WebAIM, "WebAIM Timeline".
[4] WebAIM, "The WebAIM Million — 2019 report". Şubat 2019.
[5] WebAIM, "The WebAIM Million — 2020 report". Mart 2020.
[6] WebAIM, "The WebAIM Million — 2021 report". Nisan 2021.
[7] WebAIM, "The WebAIM Million — 2022 report". Mart 2022.
[8] WebAIM, "The WebAIM Million — 2023 report". Mart 2023.