Bu sayfa, aşağıda bilgileri yer alan PDF formatındaki dosyadan yola çıkılarak hazırlanmıştır:
- Yayınlayan Kurum: T.C. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğü
- Yayınladığı Sayfa: Web Siteleri ve Mobil Uygulamaların Erişilebilirliği Cumhurbaşkanlığı Genelgesi Yayımlandı
- Sayfa Yayın Tarihi: 25 Haziran 2025
- Dosya Adı: web_siteleri_ve_mobil_uygulamalarin_erisilebilirligi_kontrol_listesi.pdf
- Dosya Linki (Bakanlık Sitesi), Dosya Linki (erisilebilirlik.org)
- Dosya Version Numarası: V2.2.30.00
- Dosya Yayın Tarihi: 28 Nisan 2026 (Bu tarih, dosyanın web sitesinde yayınlandığı tarihtir.)
- Dosya Sayfa Sayısı: 50
- Dosyanın
sha256sum
değeri:
4cf0fb6090077d88d0d7cb127eb3f66d9e37d753b5224f30c5600d41c49d45de - sha256sum Değeri Dosyasının Linki (erisilebilirlik.org)
Bu sayfanın bazı bölümleri İngilizce metinler ve İngilizce metinlere bağlantılar içeriyor olabilir. Buna ek olarak, bu sayfada link verilen WCAG belgelerinin resmi bir Türkçe çevirilerinin olmadığı unutulmamalıdır.
50 sayfadan oluşan dokümanın 1. sayfasında yer alan kapak kısmı ile 2. sayfasında yer alan içindekiler kısmı bu sayfada yer almamaktadır. Bu sayfa, dokümanın 3. sayfasından itibaren yer alan içeriklere odaklanmaktadır.
erisilebilirlik.org olarak bu sayfayı, kontrol listesinin HTML versiyonunun da bulunması ve size kolaylık sağlaması için hazırladık. Listeyi erişilebilirlik çalışmalarınızda kullanabilirsiniz ancak resmi bir belge olmadığı unutulmamalıdır. Bu konuda bir sorumluluğumuz olmadığını belirtmek isteriz.
Doküman İçeriği (Yukarıda belirtilen PDF belgesinden alınmıştır)
Genel Açıklamalar:
Bu kontrol listesi, web siteleri ve mobil uygulamaların erişilebilirlik kriterlerine uygunluğuna ilişkin mevcut durumu değerlendirmek amacıyla oluşturulmuştur.
-
Durum değerlendirmesi, WCAG 2.2 A seviyesinde yer alan 4 prensip kapsamındaki 31 başarı kriterinde tanımlanan gereklilikler esas alınarak oluşturulan sorulara dayanmaktadır. Her soru, web sayfası ve mobil uygulama üzerinde belirli bir erişilebilirlik gerekliliğinin sağlanıp sağlanmadığını tespit etmeye yöneliktir.
-
Kontrol listesinde yer alan sorular, her bir web sayfası ve mobil uygulama ekranı için ayrı ayrı ve bağlamına uygun şekilde değerlendirilmelidir.
-
Soru türü alanında yer alan ★ (tek yıldız) ile işaretlenen sorular, sağlanması zorunlu erişilebilirlik koşullarını ifade eder. Bu sorulara verilen yanıtlar, ilgili zorunlu koşulun karşılanıp karşılanmadığını gösterir.
- Yanıt "Evet" ise ilgili koşulun sağlandığını gösterir.
- Yanıt "Hayır" ise ilgili koşul sağlanmamıştır ve düzeltme/iyileştirme yapılması gerekir.
-
Soru türü alanında yer alan ★★ (çift yıldız) ile işaretlenen sorular, erişilebilirliği olumsuz etkileyen ve bulunmaması gereken durumları kapsar.
- Yanıt "Evet" ise istenmeyen bir durum bulunmaktadır ve düzeltme/iyileştirme yapılması gerekir.
- Yanıt "Hayır" ise istenmeyen bir durum yoktur.
İlke 1: Algılanabilir (Yeni sekmede açılır)
Bilgi ve arayüz bileşenleri, kullanıcılara algılayabilecekleri yollarla sunulabilir olmalıdır.
Yönerge 1.1: Metin Alternatifleri (Yeni sekmede açılır)
| Soru Türü | Soru No | Sorular | Cevaplar | |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Web sayfasında / Mobil uygulamada metinsel olmayan içerikler (görsel1, grafik, ikon, video, ses, animasyon, CAPTCHA vb.) bulunuyor mu? (Cevabınız “Hayır” ise Soru 17’ye geçiniz.) 1 Görsel; fotoğraf, afiş, banner ve çizim gibi görsel algı yoluyla bilgi ileten metinsel olmayan içerikleri ifade eder. |
Evet | Hayır | |
| 2 | Web sayfasında / Mobil uygulamada bilgi sunan metinsel olmayan içerikler (görsel, grafik, infografik, harita, diyagram, veri görselleştirmesi, veri içeren SVG veya canvas içerikleri vb.) bulunuyor mu?
(Cevabınız “Hayır” ise Soru 4’e geçiniz.) |
Evet | Hayır | |
| 3 | Bilgi sunan metinsel olmayan içerikler için, içeriğin amacını ve anlamını uygun şekilde ifade eden ve yardımcı teknolojiler tarafından algılanabilir metin alternatifleri sağlandı mı?
(Örneğin, web sayfasında alt özniteliği kullanımı, aria-label veya aria-labelledby ile erişilebilir ad tanımlanması, uzun açıklama bağlantısı sağlanması (longdesc veya açıklama sayfası), mobil uygulamalarda erişilebilir açıklama tanımlanması.) |
Evet | Hayır | |
| 4 | Web sayfasında / Mobil uygulamada dekoratif amaçlı metinsel olmayan içerikler bulunuyor mu?
(Cevabınız “Hayır” ise Soru 6’ya geçiniz.) |
Evet | Hayır | |
| 5 | Dekoratif amaçlı metinsel olmayan içerikler, yardımcı teknolojiler (ekran okuyucular vb.) tarafından göz ardı edilecek şekilde işaretlendi mi?
(Örneğin, web sayfasında boş alt özniteliği alt="" kullanılması, CSS arka plan görselleri kullanılması veya mobil uygulamalarda erişilebilirlikten hariç tutma ayarlarının uygulanması.) NOT: Dekoratif içerikler kullanıcıya bilgi sunmadığı için, yardımcı teknolojiler tarafından algılanmamalı ve okunmamalıdır. |
Evet | Hayır | |
| 6 | Web sayfasında / Mobil uygulamada test (işitme testi gibi) veya alıştırma (görsel eşleştirme soruları gibi) amacıyla kullanılan metinsel olmayan içerikler bulunuyor mu?
(Cevabınız “Hayır” ise Soru 8’e geçiniz.) (Örneğin; işitme testlerindeki ses dosyaları, görsel eşleştirme soruları, matematik alıştırmalarındaki grafikler veya sorunun çözümünü destekleyen geometrik şekiller.) |
Evet | Hayır | |
| 7 | Test veya alıştırma amacıyla kullanılan metinsel olmayan içerikler için sağlanan metin alternatifleri, içeriğin çözümünü veya sonucunu bilgi vermeyecek şekilde açıklayıcı bir tanım veya betimleme olarak sağlandı mı?
(Örneğin, “Frekans ayırt etmeye yönelik ses örneği”, “Çözüm adımlarını destekleyen diyagram”, “Şekil eşleştirme sorusuna ait görsel” gibi, içeriğin niteliğini tanımlayan ancak testin sonucunu ifşa etmeyen açıklayıcı metin gibi.) |
Evet | Hayır | |
| 8 | Web sayfasında / Mobil uygulamada belirli bir duyusal deneyim sunmak amacıyla kullanılan metinsel olmayan içerikler (sanat eseri, senfoni dinletisi gibi) bulunuyor mu?
(Cevabınız “Hayır” ise Soru 10’a geçiniz.) |
Evet | Hayır | |
| 9 | Belirli bir duyusal deneyim sunan metinsel olmayan içerikler için, içeriğin amacını uygun şekilde ifade eden ve yardımcı teknolojiler tarafından algılanabilir tanımlayıcı metin alternatifleri sağlandı mı?
(Örneğin, sanat eserinin adı, fotoğrafın konusu, müzik kaydının başlığı.) |
Evet | Hayır | |
| 10 | Web sayfasında / Mobil uygulamada CAPTCHA doğrulaması bulunuyor mu?
(Cevabınız “Hayır” ise Soru 13’e geçiniz.) |
Evet | Hayır | |
| 11 | CAPTCHA için, içeriğin amacını tanımlayan ve kullanıcıya doğrulama sürecinin neden uygulandığını
açıklayan metin alternatifi sağlandı mı?
(Örneğin, “Bu doğrulama, otomatik işlemleri engellemek amacıyla uygulanmaktadır.” veya “Güvenlik doğrulaması: Form gönderimi öncesinde kullanıcı doğrulaması gereklidir.” gibi CAPTCHA’nın amacını belirten tanımlayıcı metinler.) |
Evet | Hayır | |
| 12 | CAPTCHA için farklı duyusal algı türlerine dayalı alternatif doğrulama yöntemleri veya CAPTCHA dışı erişilebilir doğrulama yöntemleri sağlandı mı?
(Örneğin, görsel CAPTCHA’ya alternatif olarak sesli CAPTCHA sunulması, sesli CAPTCHA’ya alternatif olarak görsel doğrulama sunulması, CAPTCHA yerine erişilebilir doğrulama sorusu kullanılması veya kullanıcı etkileşimine dayalı doğrulama yöntemi kullanılması (“robot değilim” işaretleme, davranış analizi vb.) gibi.) NOT: Doğrulama mekanizmaları yalnızca tek bir duyusal algı türüne dayanmamalıdır; farklı algı türlerine uygun alternatifler sağlanmalıdır. Örneğin, yalnızca görsel veya yalnızca sesli CAPTCHA yeterli değildir. |
Evet | Hayır | |
| 13 | Web sayfasında / Mobil uygulamada zamana dayalı medya içerikleri (video, film, slayt veya ses kaydı gibi) bulunuyor mu?
(Cevabınız “Hayır” ise Soru 15’e geçiniz.) |
Evet | Hayır | |
| 14 | Zamana dayalı medya içerikleri için, içeriğin ne olduğunu tanımlayan bir metin alternatifi sağlandı mı?
(Örneğin, “Kurumsal tanıtım videosu”, “Ürün kullanım eğitimi videosu”, “Podcast kaydı” gibi içeriğin ne olduğunu belirten tanımlayıcı metinler.) |
Evet | Hayır | |
| 15 | Web sayfasında / Mobil uygulamada metin içermeyen veya yalnızca simge ile sunulan arayüz (form alanları, butonlar, açılır listeler, sekmeler, menüler, özel tasarlanmış etkileşimli bileşenler gibi) bileşenleri bulunuyor mu?
(Cevabınız “Hayır” ise Soru 17’ye geçiniz.) |
Evet | Hayır | |
| 16 | Kullanıcı girdisi gerektiren, metin içermeyen veya yalnızca simgeyle sunulan arayüz bileşenlerinin, amacını ifade eden erişilebilir ad (metin alternatifi) sağlandı mı?
(Örneğin, web sayfasında aria-label veya aria-labelledby kullanımı, input type="image" elemanlarında alt özniteliği kullanılması, mobil uygulamalarda erişilebilir ad tanımları.) |
Evet | Hayır | |
Yönerge 1.2: Zamana Bağlı Medya (Yeni sekmede açılır)
| Soru Türü | Soru No | Sorular | Cevaplar | |
|---|---|---|---|---|
| 17 | Web sayfasında / Mobil uygulamada yalnızca ses içeren zamana dayalı medya (podcast, ses kaydı, konuşma kaydı vb.) bulunuyor mu?
(Cevabınız “Hayır” ise Soru 19’a geçiniz.) |
Evet | Hayır | |
| 18 | Yalnızca ses içeren medya için, içeriğin tamamını ve anlamını eşdeğer şekilde sunan bir transkript (metin dökümü) sağlandı mı?
(Örneğin, bir podcast kaydı için konuşmaların metin hâli, sesli duyuru için yazılı açıklama metni gibi.) |
Evet | Hayır | |
| 19 | Web sayfasında / Mobil uygulamada yalnızca görüntü içeren zamana dayalı medya (sessiz video, animasyon, ekran kaydı vb.) bulunuyor mu?
(Cevabınız “Hayır” ise Soru 21’e geçiniz.) |
Evet | Hayır | |
| 20 | Yalnızca görüntü içeren medya için, içeriğin amacını ve görselde gerçekleşen önemli bilgileri açıklayan eşdeğer bir metin alternatifi veya sesli açıklama sağlandı mı?
(Örneğin, sessiz bir video için görselde gerçekleşen olayları açıklayan metin açıklaması veya sesli anlatım sağlanması.) |
Evet | Hayır | |
| Soru Türü | Soru No | Sorular | Cevaplar | |
|---|---|---|---|---|
| 21 | Web sayfasında / Mobil uygulamada önceden kaydedilmiş ve hem ses hem görüntü içeren (multimedya) içerik bulunuyor mu?
(Cevabınız “Hayır” ise Soru 24’e geçiniz.) (Örneğin, eğitim videosu, tanıtım videosu, sunum kaydı, röportaj, webinar kaydı vb.) NOT Video içeriği, aynı sayfada sunulan metin içeriğinin birebir alternatifi olarak sunulmuş ve bu durum açıkça belirtilmişse, bu içerik bu başarı kriteri kapsamında değerlendirme dışı bırakılabilir. |
Evet | Hayır | |
| 22 | Web sayfasında / Mobil uygulamada önceden kaydedilmiş video içerikleri için senkronize altyazılar (captions) sağlandı mı?
(Örneğin, altyazı seçeneğinin bulunması veya video üzerinde sunulması.) |
Evet | Hayır | |
| 23 | Sağlanan altyazılar, konuşmaları, konuşmacı değişimlerini ve anlam açısından önemli ses bilgilerini (örneğin, [kapı çalma sesi], [alkış], [müzik çalıyor]) eksiksiz ve doğru şekilde içeriyor mu? | Evet | Hayır | |
| Soru Türü | Soru No | Sorular | Cevaplar | |
|---|---|---|---|---|
| 24 | Web sayfasında / Mobil uygulamada önceden kaydedilmiş video içeriklerinde yalnızca görsel olarak
sunulan ve mevcut ses içeriğinde yer almayan, içeriğin anlaşılması için gerekli görsel bilgiler bulunuyor mu?
(Cevabınız “Hayır” ise Soru 26’ya geçiniz.) (Örneğin, videoda ekranda gösterilen grafiklerin anlatımda açıklanmaması, sunum slaytlarında yer alan metinlerin sesle ifade edilmemesi, ekranda yapılan işlemlerin yalnızca görsel olarak gösterilmesi, bir kişinin yaptığı eylemlerin sesli olarak açıklanmaması.) |
Evet | Hayır | |
| 25 | Video içeriğinde yalnızca görsel olarak sunulan ve mevcut ses içeriğinde yer almayan bilgilerin kullanıcı tarafından eşdeğer şekilde sunulabilmesi için sesli betimleme (audio description) veya metin temelli medya alternatifi (ayrıntılı transkript veya açıklayıcı metin) sağlanıyor mu?
(Örneğin, videoda gösterilen grafiklerin sesli olarak betimlenmesi, ekranda yapılan işlemlerin sesle açıklanması, videodaki tüm önemli görsel bilgilerin metinle açıklanması.) NOT: Video içeriğinde tüm görsel bilgiler mevcut ses içeriğinde zaten yer alıyorsa (yalnızca konuşmaya dayalı içerikler gibi), ayrıca sesli betimleme sağlanması gerekmez. İçerik mevcut bir metnin alternatifi olarak sunuluyorsa ve bu durum açıkça belirtilmişse, ayrıca medya alternatifi sağlanması gerekmez. |
Evet | Hayır | |
Yönerge 1.3: Uyarlanabilir (Yeni sekmede açılır)
| Soru Türü | Soru No | Sorular | Cevaplar | |
|---|---|---|---|---|
| 26 | Web sayfasında / Mobil uygulamada bilgi, yapı ve ilişkileri ifade eden arayüz bileşenleri veya içerik yapıları (başlıklar, listeler, tablolar, gezinti (navigasyon) bölümleri, bağlantılar, form elemanları, gruplamalar ve birlikte anlam kazanan arayüz bileşenleri2) ile metin içeriğinin yapısal sunumuna ilişkin öğeler (paragraflar ve metin vurguları) bulunuyor mu?
(Cevabınız “Hayır” ise Soru 46’ya geçiniz.) ────── 2 Birlikte anlam kazanan arayüz bileşenleri; tek başına değil, bir grup olarak anlam ifade eden ve birlikte değerlendirilmesi gereken bileşenlerdir. Örneğin, radyo düğmesi grupları, onay kutusu grupları, sekmeler (tabs), sayfalama bağlantıları, filtre seçenekleri, navigasyon menüleri ve form alan grupları. |
Evet | Hayır | |
| 27 | Web sayfasında / Mobil uygulamada içerik yapısını tanımlayan başlıklar bulunuyor mu?
(Cevabınız “Hayır” ise Soru 29’a geçiniz.) |
Evet | Hayır | |
| 28 | Başlıklar, platforma uygun başlık yapıları kullanılarak mantıksal bir hiyerarşi içinde programatik olarak tanımlanmış mı?
(Örneğin, web sayfasında <h1>-<h6> başlık etiketlerinin kullanılması, mobil uygulamalarda erişilebilir başlık yapılarının tanımlanması.) |
Evet | Hayır | |
| 29 | Web sayfasında / Mobil uygulamada liste yapısı (list) bulunuyor mu?
(Cevabınız “Hayır” ise Soru 31’e geçiniz.) |
Evet | Hayır | |
| 30 | Listeler, bilgi ve ilişkileri programatik olarak belirlenebilir olacak şekilde platforma uygun semantik yapılar kullanılarak tanımlanmış mı?
(Örneğin, web sayfasında <ul>, <ol> ve <li> etiketlerinin veya <dl>, <dt>, <dd> etiketlerinin kullanılması, mobil uygulamalarda erişilebilir liste yapılarının tanımlanması.) |
Evet | Hayır | |
| 31 | Web sayfasında / Mobil uygulamada tablo (table) bulunuyor mu?
(Cevabınız “Hayır” ise Soru 36’ya geçiniz.) |
Evet | Hayır | |
| 32 | Web sayfasında / Mobil uygulamada yer alan tablo, veri tablosu niteliğinde mi?
(Cevabınız “Hayır” ise Soru 36’ya geçiniz.) NOT: Yalnızca görsel düzen veya yerleşim amacıyla tablo kullanılmamalıdır. Bu tür durumlarda web sayfalarında CSS tabanlı yerleşim yöntemleri, mobil uygulamalarda ise platforma özgü yerleşim (layout) yapıları tercih edilmelidir. |
Evet | Hayır | |
| 33 | Veri tablosu, bilgi ve ilişkiler programatik olarak belirlenebilir olacak şekilde doğru semantik yapılar kullanılarak tanımlandı mı?
(Örneğin, web sayfasında <table>, <tr>, <td> yapısı; mobil uygulamalarda erişilebilirlik API'leri ile satır–sütun ilişkilerinin tanımlanması.) |
Evet | Hayır | |
| 34 | Veri tablosunda, tablonun amacını ve içeriğini tanımlayan erişilebilir bir başlık sağlandı mı?
Örneğin, web sayfasında <caption> etiketi; Mobil uygulamalarda tablonun erişilebilir ad/başlık ile tanımlanması.) |
Evet | Hayır | |
| 35 | Veri tablosunda, satır veya sütun başlıkları, bilgi ve ilişkileri gösterecek şekilde programatik olarak tanımlandı mı?
(Örneğin, web sayfasında <th> etiketi, scope veya headers kullanımı, mobil uygulamalarda hücrelerin hangi satır veya sütun başlıklarına ait olduğunun açıkça tanımlanması.) |
Evet | Hayır | |
| 36 | Web sayfasında / Mobil uygulamada gezinti (navigasyon) bağlantılarının bulunduğu bir bölüm bulunuyor mu?
(Cevabınız “Hayır” ise Soru 38’e geçiniz.) |
Evet | Hayır | |
| 37 | Gezinti bölümü, platforma uygun semantik yapı veya rol kullanılarak tanımlandı mı?
(Örneğin, web sayfasında <nav> etiketi veya role="navigation" özniteliği, mobil uygulamalarda gezinti bölümlerinin erişilebilir olarak tanımlanması.) |
Evet | Hayır | |
| 38 | Web sayfasında / Mobil uygulamada form elemanları (metin alanı, onay kutusu, radyo düğmesi, seçim listesi, arama alanı, buton ve birlikte sunulan form alan grupları gibi) bulunuyor mu?
(Cevabınız “Hayır” ise Soru 40’a geçiniz.) |
Evet | Hayır | |
| 39 | Form elemanlarının etiketleri, ilgili form alanlarıyla doğru şekilde ilişkilendirilmiş ve bu bilgi–ilişkiler yardımcı teknolojiler tarafından programatik olarak algılanabilir şekilde sağlandı mı?
(Örneğin, Web sayfasında <label> ile for-id ilişkisi veya aria-labelledby kullanımı, mobil uygulamalarda form alanları için erişilebilir adın platformun erişilebilirlik API’leri aracılığıyla tanımlanması.) |
Evet | Hayır | |
| 40 | Web sayfasında / Mobil uygulamada birbiriyle ilişkili form alan grupları (radyo düğmesi grupları, onay kutusu grupları, seçenek grupları vb.) bulunuyor mu?
(Cevabınız “Hayır” ise Soru 42’ye geçiniz.) |
Evet | Hayır | |
| 41 | Birbiriyle ilişkili form alan grupları, anlamlı şekilde gruplandırılmış ve grup başlığı yardımcı teknolojiler tarafından algılanabilir olacak şekilde programatik olarak tanımlandı mı?
(Örneğin, web sayfasında <fieldset> ve <legend> etiketlerinin kullanılması, role="group" ile grup ilişkisinin tanımlanması, mobil uygulamalarda grup başlığı ve grup yapısının erişilebilir olarak tanımlanması.) |
Evet | Hayır | |
| 42 | Web sayfasında / Mobil uygulamada paragraf yapısı bulunan metin içerikleri yer alıyor mu?
(Cevabınız “Hayır” ise Soru 44’e geçiniz.) |
Evet | Hayır | |
| 43 | Metin içerikleri, platforma uygun semantik yapılar kullanılarak paragraf hâlinde programatik olarak tanımlandı mı? (Örneğin, metinlerin satır kırma (<br>) yerine anlamlı paragraf yapıları ile sunulması, mobil uygulamalarda metin bloklarının erişilebilir şekilde tanımlanması.) |
Evet | Hayır | |
| 44 | Web sayfasında / Mobil uygulamada bilgilerin yalnızca görsel biçimlendirme (renk, kalın veya italik) kullanılarak vurgulandığı içerikler bulunuyor mu?
(Cevabınız “Hayır” ise Soru 46’ya geçiniz.) (Örneğin, sadece kalın yazı ile önemli bilgi verilmesi, yalnızca renk ile anlam ifade edilmesi, sadece italik ile vurgu yapılması.) |
Evet | Hayır | |
| 45 | Metin vurguları, bilgi ve ilişkileri programatik olarak belirlenebilir olacak şekilde semantik yapılarla sunulmuş mu?
(Örneğin, web sayfasında <strong> ve <em> etiketlerinin kullanılması, yalnızca görsel stil yerine semantik vurgu yapılması, mobil uygulamalarda erişilebilir metin vurgularının tanımlanması.) |
Evet | Hayır | |
| Soru Türü | Soru No | Sorular | Cevaplar | |
|---|---|---|---|---|
| 46 | Web sayfasında / Mobil uygulamada içeriğin anlamının doğru şekilde iletilebilmesi için belirli bir sırayla okunması gereken bir yapı bulunuyor mu?
(Cevabınız “Hayır” ise Soru 49’a geçiniz.) (Örneğin, talimat adımları, form alanlarının sırası, çok sütunlu içerikler, makale yapısı, adım adım yönlendirmeler, mobil uygulamalarda sıralı içerik akışları) |
Evet | Hayır | |
| 47 | İçeriğin programatik okuma sırası (web sayfasında DOM sırası, mobil uygulamalarda erişilebilirlik ağacı) görsel sunumdan bağımsız olarak anlamı koruyacak şekilde mantıklı ve doğru bir sırayla sağlanmış mı?
NOT: Web sayfasında ekran okuyucu ile gezinildiğinde içerik mantıklı sırayla okunmalı, CSS ile görsel olarak yeniden sıralanan içeriklerde anlam bozulmamalı; mobil uygulamalarda ekran okuyucu ile gezinildiğinde odak sırası görsel düzenle uyumlu ve anlamlı ilerlemeli. |
Evet | Hayır | |
| 48 | Görsel düzen dikkate alınmadığında (web sayfasında CSS devre dışı bırakıldığında veya mobil uygulamalarda ekran okuyucu ile doğrusal gezinme yapıldığında), içerik mantıksal ve anlaşılabilir bir okuma sırasını koruyor mu?
NOT: Web sayfasında DOM sırası ile görsel sıralama çelişmemeli, mobil uygulamalarda bileşenlerin erişilebilirlik sırası (accessibility traversal order) doğru tanımlanmalı ve yalnızca görsel konumlandırma ile anlam oluşturulmamalı. |
Evet | Hayır | |
| Soru Türü | Soru No | Sorular | Cevaplar | |
|---|---|---|---|---|
| 49 | Web sayfasında / Mobil uygulamada kullanıcıya bir içeriği
veya arayüz öğesini bulması ya da kullanması için
yönlendirme veya kullanım talimatı veriliyor mu?
(Cevabınız “Hayır” ise Soru 51’e geçiniz.) (Örneğin, işlem adımları, form doldurma talimatları, yönlendirme metinleri.) |
Evet | Hayır | |
| 50 | Kullanıcıya verilen yönlendirme veya talimatlar, yalnızca duyusal özelliklere (renk, şekil, boyut, görsel konum, yön veya ses) dayalı olmayacak şekilde açık ve anlaşılır biçimde sunuluyor mu?
(Örneğin, “Sağdaki düğmeye basın” yerine “Başvuruyu Tamamla düğmesine basın” ifadesinin kullanılması; “Kırmızı alanı seçin” yerine “E-posta adresi alanını doldurun” gibi alanın adıyla belirtilmesi; yalnızca renk, konum, şekil, boyut veya ses gibi duyusal özelliklere dayalı ifadelerin tek başına kullanılmaması.) |
Evet | Hayır | |
Yönerge 1.4: Ayırt Edilebilir (Yeni sekmede açılır)
| Soru Türü | Soru No | Sorular | Cevaplar | |
|---|---|---|---|---|
| 51 | Web sayfasında / Mobil uygulamada bilgi, durum, kullanıcı yanıtı veya kullanıcı tarafından gerçekleştirilen bir eylemin
renk kullanılarak ifade edildiği içerikler bulunuyor mu?
(Cevabınız “Hayır” ise Soru 54’e geçiniz.) (Örnekler:
|
Evet | Hayır | |
| 52 | İçerikte, bilgi, durum, kullanıcı yanıtı veya kullanıcı tarafından gerçekleştirilen bir eylem yalnızca renk kullanılarak ifade edildi mi?
(Cevabınız “Hayır” ise Soru 54’e geçiniz.) (Örneğin, hata durumunun yalnızca kırmızı çerçeve ile gösterilmesi, doğru/yanlış bilgisinin yalnızca renk ile ifade edilmesi, bağlantıların yalnızca renk farkı ile ayırt edilmesi, grafiklerde veri kategorilerinin yalnızca renk ile ayrılması, zorunlu alanların sadece renk ile belirtilmesi.) |
Evet | Hayır | |
| 53 | Yalnızca renk kullanılarak ifade edilen bilgi, durum, kullanıcı yanıtı veya eylem için; renge ek olarak metin, ikon, şekil, desen veya benzeri ayırt edici alternatif ipuçları sağlandı mı?
(Örneğin, hata mesajı metninin gösterilmesi, ikon ile durum belirtilmesi, bağlantıların altının çizili olması, grafiklerde renk yanında etiket veya desen kullanılması, zorunlu alanların metin veya simge ile belirtilmesi.) |
Evet | Hayır | |
| Soru Türü | Soru No | Sorular | Cevaplar | |
|---|---|---|---|---|
| 54 | Web sayfasında / Mobil uygulamada kullanıcı tarafından başlatılmadan otomatik olarak başlayan ve 3 saniyeden uzun süren ses içeriği bulunuyor mu?
(Cevabınız “Hayır” ise Soru 56’ya geçiniz.) (Örneğin, sayfa açıldığında otomatik başlayan video sesi, arka plan müziği, otomatik oynayan sesli reklam.) |
Evet | Hayır | |
| 55 | Otomatik olarak başlayan ses içeriği için, kullanıcıya sesi durdurma veya kapatma imkânı ya da sistem ses seviyesinden bağımsız olarak ses düzeyini ayarlama imkânı sağlanmış mı?
(Örneğin, “durdur”, “sessize al”, “ses kapat” düğmesi veya medya oynatıcı üzerinde ayrı bir ses seviyesi kontrolü bulunması.) |
Evet | Hayır | |
İlke 2: Kullanılabilir (Yeni sekmede açılır)
Kullanıcı arayüz bileşenleri ve gezinme kullanılabilir olmalıdır.
Yönerge 2.1: Klavye ile Erişilebilir (Yeni sekmede açılır)
| Soru Türü | Soru No | Sorular | Cevaplar | |
|---|---|---|---|---|
| 56 | Web sayfasında / Mobil uygulamada klavye veya platforma uygun eşdeğer giriş yöntemleri gerektiren etkileşimli bileşenler3 bulunuyor mu?
(Cevabınız “Hayır” ise Soru 69’a geçiniz.) ────── 3 Etkileşimli bileşenler; örneğin medya oynatıcı kontrolleri, açılır menüler, diyalog kutuları, pop-up pencereler, odaklanma veya üzerine gelme durumunda görsel durumu değişen bağlantılar, sürükle-bırak işlevleri gibi. |
Evet | Hayır | |
| 57 | Web sayfasında / Mobil uygulamada medya oynatıcı (video, ses veya benzeri medya oynatma bileşeni gibi) bulunuyor mu?
(Cevabınız “Hayır” ise Soru 59’a geçiniz.) |
Evet | Hayır | |
| 58 | Medya oynatıcısında gerçekleştirilen işlemler (oynat, durdur, duraklat, ses ayarı, ileri/geri sarma gibi) klavye veya platforma uygun eşdeğer giriş yöntemleriyle kontrol edilebiliyor ve kapatılabiliyor mu? | Evet | Hayır | |
| 59 | Web sayfasında / Mobil uygulamada açılır menü (dropdown menu) bulunuyor mu?
(Cevabınız “Hayır” ise Soru 61’e geçiniz.) |
Evet | Hayır | |
| 60 | Açılır menü, klavye veya platforma uygun klavye eşdeğeri giriş yöntemleriyle açılabiliyor ve menü içindeki seçenekler arasında gezinme ve seçim yapılabiliyor mu? | Evet | Hayır | |
| 61 | Web sayfasında / Mobil uygulamada diyalog kutusu (dialog box) bulunuyor mu?
(Cevabınız “Hayır” ise Soru 63’e geçiniz.) |
Evet | Hayır | |
| 62 | Diyalog kutusu klavye veya platforma uygun eşdeğer giriş yöntemleriyle kontrol edilebiliyor ve kapatılabiliyor mu? | Evet | Hayır | |
| 63 | Web sayfasında / Mobil uygulamada otomatik açılır pencere (pop-up) bulunuyor mu?
(Cevabınız “Hayır” ise Soru 65’e geçiniz.) |
Evet | Hayır | |
| 64 | Otomatik açılan pencere, klavye veya platforma uygun eşdeğer giriş yöntemleriyle kontrol edilebiliyor ve kapatılabiliyor mu?
(Örneğin, pencere odak alabilmeli, içerik içinde Tab/Shift+Tab ile gezinilebilmeli, tüm etkileşimli bileşenler Enter/Space ile çalıştırılabilmeli ve içerikten çıkış - Escape ile kapatmak gibi - sağlanabilmelidir.) |
Evet | Hayır | |
| 65 | Web sayfasında / Mobil uygulamada işaretleme aygıtı (fare) veya dokunma (touch) ile etkileşim sonucu (üzerine gelme (hover), dokunma veya tıklama) davranışı değişen veya ek içerik/işlev ortaya çıkan bağlantılar veya arayüz bileşenleri bulunuyor mu?
(Cevabınız “Hayır” ise Soru 67’ye geçiniz.) (Örneğin, üzerine gelindiğinde alt menü açan bağlantılar, dokunma veya tıklama ile açılan menüler, hover ile açıklama balonu gösteren bileşenler, etkileşim sonucu içerik veya durum değiştiren arayüz öğeleri.) |
Evet | Hayır | |
| 66 | İşaretleme aygıtı veya dokunma ile tetiklenen bu etkileşimler, klavye veya platforma uygun eşdeğer giriş yöntemleriyle de gerçekleştirilebiliyor mu?
(Örneğin, fare ile açılan bir alt menünün klavye ile odaklandığında da açılabilmesi, dokunma ile açılan bir içeriğin klavye veya yardımcı teknolojiler ile erişilebilir olması.) |
Evet | Hayır | |
| 67 | Web sayfasında / Mobil uygulamada sürükle-bırak (drag-and-drop) işlevi bulunuyor mu?
(Cevabınız “Hayır” ise Soru 69’a geçiniz.) |
Evet | Hayır | |
| 68 | Sürükle-bırak işlevi, klavye veya platforma uygun eşdeğer giriş yöntemleriyle de gerçekleştirilebiliyor mu?
(Örneğin, sürükle-bırak ile taşınan bir öğe klavye ile seçilebilmeli ve yön tuşları, taşıma kontrolleri veya eşdeğer bir klavye etkileşimi kullanılarak farklı bir konuma taşınabilmelidir.) |
Evet | Hayır | |
| Soru Türü | Soru No | Sorular | Cevaplar | |
|---|---|---|---|---|
| 69 | Web sayfasında / Mobil uygulamada kullanıcı etkileşimi veya sistem tarafından tetiklenen ve kullanıcı tarafından kontrol edilmesi gereken içerik veya işlemler (uyarı / bilgilendirme mesajları, otomatik açılır pencereler vb.) bulunuyor mu?
(Cevabınız “Hayır” ise Soru 71’e geçiniz.) |
Evet | Hayır | |
| 70 | Kontrol gerektiren içerik veya işlemlerden klavye veya platforma uygun eşdeğer giriş yöntemlerle giriş yapıldıktan sonra, klavye kilitlenmesi4 oluşmadan aynı yöntemlerle bu bileşenlerden çıkabiliyor mu?
(Örneğin, Tab veya Shift+Tab ile bileşen dışına çıkılabilmesi, ESC ile diyalog kutusunun kapatılabilmesi, odaklanan bir bileşenden klavye ile ayrılabilmesi.) ────── 4 Klavye kilitlenmesi (keyboard trap); kullanıcının klavye ile bir arayüz bileşenine girdikten sonra, aynı yöntemlerle bu bileşenden çıkamaması ve odak hareketinin bileşen içinde sınırlı kalması durumudur. |
Evet | Hayır | |
| Soru Türü | Soru No | Sorular | Cevaplar | |
|---|---|---|---|---|
| 71 | Web sayfasında / Mobil uygulamada tek bir karakter (harf, sayı, noktalama işareti veya sembol)kullanılarak tetiklenen klavye veya platforma özgü kısayollar bulunuyor mu?
(Cevabınız “Hayır” ise Soru 73’e geçiniz.) (Örneğin, yalnızca “S”, “K”, “/” veya bir sayı tuşuna basıldığında bir işlemin gerçekleşmesi gibi.) |
Evet | Hayır | |
| 72 | Tek karakterle tetiklenen klavye veya platforma özgü kısayollar için aşağıdaki değerlendirme kriterlerinden en az biri sağlanıyor mu?
Değerlendirme Kriterleri:
(Örneğin, tek tuşla çalışan bir kısayolun ayarlar menüsünden kapatılabilmesi veya yalnızca ilgili bileşen odaklandığında çalışması.) |
Evet | Hayır | |
Yönerge 2.2: Yeterli Zaman (Yeni sekmede açılır)
| Soru Türü | Soru No | Sorular | Cevaplar | |
|---|---|---|---|---|
| 73 | Web sayfasında / Mobil uygulamada kullanıcı arayüzünde gerçekleştirilen işlemler için zaman sınırlaması bulunuyor mu?
(Cevabınız "Hayır" ise veya aşağıdaki istisnai durumlardan biri geçerliyse Soru 75'e geçiniz.) İstisnai Durumlar:
(Örneğin, oturum süresi dolması, belirli süre içinde form doldurma zorunluluğu, güvenlik nedeniyle işlem süresinin sınırlı olması vb.) |
Evet | Hayır | |
| 74 | İstisnai durumlar haricinde zaman sınırlaması bulunan işlemler için; aşağıdaki değerlendirme kriterlerinden en az biri sağlanıyor mu?
Değerlendirme Kriterleri:
|
Evet | Hayır | |
| Soru Türü | Soru No | Sorular | Cevaplar | |
|---|---|---|---|---|
| 75 | Web sayfasında / Mobil uygulamada otomatik olarak başlayan ve başka bir içerikle eş zamanlı sunulan hareket eden, kayan, yanıp sönen veya otomatik olarak güncellenen bir bilgi veya arayüz bileşeni bulunuyor mu?
(Cevabınız “Hayır” ise Soru 79’a geçiniz.) (Örneğin, otomatik dönen banner/slider, kayan metinler, kaydırmalı içerik (carousel), otomatik güncellenen duyuru alanları, canlı veri akışları (borsa, skor vb.), yanıp sönen uyarılar vb.) |
Evet | Hayır | |
| 76 | Bu içerik 5 saniyeden daha uzun süre boyunca kesintisiz olarak devam ediyor mu?
(Cevabınız “Hayır” ise Soru 79’a geçiniz.) |
Evet | Hayır | |
| 77 | Bu içerik, duraklatılması, durdurulması veya gizlenmesi durumunda sayfanın veya uygulamanın temel işlevini yerine getirmesini engelleyecek zorunlu bir işlevin parçası (zaman sınırlı sınav, geri sayım gerektiren işlem, canlı sistem durumu göstergesi gibi) içerikler mı?
(Cevabınız “Evet” ise Soru 79’a geçiniz.) |
Evet | Hayır | |
| 78 | Otomatik olarak başlayan veya güncellenen içerik, uygulamanın temel işlevinin zorunlu bir parçası değilse; kullanıcının içeriği duraklatabilmesi, durdurabilmesi veya gizleyebilmesi ya da otomatik güncellenen içeriklerde güncelleme sıklığını kontrol edebilmesi seçeneklerinden en az biri sağlanıyor mu?
(Örneğin, slider için duraklat düğmesi, kayan metni durdurma seçeneği, otomatik güncellenen içeriğin sabitlenebilmesi veya yenileme sıklığının ayarlanabilmesi.) |
Evet | Hayır | |
Yönerge 2.3: Nöbetler ve Fiziksel Tepkiler (Yeni sekmede açılır)
| Soru Türü | Soru No | Sorular | Cevaplar | |
|---|---|---|---|---|
| 79 | Web sayfasında / Mobil uygulamada yanıp sönme (flashing)5 etkisi içeren bir bilgi veya bileşen bulunuyor mu?
(Cevabınız “Hayır” ise Soru 82’ye geçiniz.) (Örneğin, hızlı yanıp sönen animasyonlar, reklam bannerları, uyarı ışığı efekti efektleri, video içerikleri vb.) ────── 5 Yanıp sönme (flashing), kısa süre içinde gerçekleşen ani parlaklık veya renk değişimlerini ifade eder. |
Evet | Hayır | |
| 80 | Bu içerik, herhangi bir 1 saniyelik zaman aralığında saniyede 3 kereden fazla ışık çakması (parlama/flashing) içeriyor mu?
(Cevabınız “Hayır” ise Soru 82’ye geçiniz.) |
Evet | Hayır | |
| 81 | Saniyede 3 kereden fazla yanıp sönen bu içerik, genel yanıp sönme eşiğini veya kırmızı yanıp sönme eşiğini aşan ya da yüksek kontrastlı ani parlaklık (lüminans) değişimleri neden olan ışık çakmaları barındırıyor mu?
(Örneğin, geniş alan kaplayan yüksek frekanslı yanıp sönmeler veya kırmızı ağırlıklı ve yüksek kontrastlı ani ışık geçişleri gibi.) ÖNEMLİ: Bu soruya “Evet” cevabı verilmesi, içeriğin sağlık riski taşıdığını gösterir. 3 saniyeden fazla yanıp sönen her türlü tasarımlardan kaçınılması önerilir. ────── Teknik Açıklama:
|
Evet | Hayır | |
Yönerge 2.4: Gezinilebilir (Yeni sekmede açılır)
| Soru Türü | Soru No | Sorular | Cevaplar | |
|---|---|---|---|---|
| 82 | Web sayfasında / Mobil uygulamada farklı sayfa veya ekranlarda tekrar eden içerik blokları bulunuyor mu?
(Cevabınız “Hayır” ise Soru 84’e geçiniz.) (Örneğin, ana menü, üst gezinme çubuğu, yan menü, site başlığı, tekrar eden navigasyon bağlantıları vb.) |
Evet | Hayır | |
| 83 | Kullanıcıların tekrar eden içerik bloklarını atlayarak ana içeriğe veya bir sonraki anlamlı bölüme doğrudan erişebilmesini sağlayan bir mekanizma sunuluyor mu?
(Örneğin, “Ana içeriğe geç” bağlantısı (skip link), klavye ile erişilebilen, sayfa içi atlama bağlantısı veya ana içeriğe hızlı erişim sağlayan eşdeğer bir yöntem.) |
Evet | Hayır | |
| Soru Türü | Soru No | Sorular | Cevaplar | |
|---|---|---|---|---|
| 84 | Web sayfasında / Mobil uygulamada her bir sayfa veya ekran için bir başlık bulunuyor mu?
(Cevabınız “Hayır” ise Soru 86’ya geçiniz.) |
Evet | Hayır | |
| 85 | Kullanıcıların tekrar eden içerik bloklarını atlayarak ana içeriğe veya bir sonraki anlamlı bölüme doğrudan erişebilmesini sağlayan bir mekanizma sunuluyor mu?
(Örneğin, web sayfasında <title> etiketi ile tanımlanan başlık, mobil uygulamalarda ekranın üst kısmında yer alan ve yardımcı teknolojiler tarafından algılanabilen ekran başlığı.) |
Evet | Hayır | |
| Soru Türü | Soru No | Sorular | Cevaplar | |
|---|---|---|---|---|
| 86 | Web sayfasında / Mobil uygulamada klavye veya platforma uygun odaklama yöntemiyle erişilebilen etkileşimli öğeler (bağlantılar, butonlar, form alanları, menüler vb.) bulunuyor mu?
(Cevabınız “Hayır” ise Soru 88’e geçiniz.) |
Evet | Hayır | |
| 87 | Etkileşimli öğeler arasında klavye veya platforma uygun odaklama yöntemiyle gezinildiğinde, odak sırası kullanıcı için mantıklı, tutarlı ve anlamlı bir sırayı takip ediyor mu?
(Örneğin, web sayfasında Tab / Shift+Tab tuşlarıyla gezinme, mobil uygulamalarda ekran okuyucu ile gezinildiğinde odak sırası görsel düzen ve kullanıcı beklentisi ile uyumlu olmalıdır.) |
Evet | Hayır | |
| Soru Türü | Soru No | Sorular | Cevaplar | |
|---|---|---|---|---|
| 88 | Web sayfasında / Mobil uygulamada iç sayfalara, uygulama içi ekranlara veya farklı kaynaklara yönlendiren bağlantılar bulunuyor mu?
(Cevabınız “Hayır” ise Soru 95'e geçiniz.) |
Evet | Hayır | |
| 89 | Bağlantı metni tek başına değerlendirildiğinde, bağlantının amacını açık ve anlaşılır biçimde ifade ediyor mu?
(Cevabınız “Evet” ise Soru 91'e geçiniz.) (Örneğin, “Erişilebilirlik Raporu (PDF)”, “Başvuru Formunu İndir” gibi açıklayıcı bağlantı metinleri.) NOT: “Tıklayınız”, “Devamı”, “Buraya tıklayın” gibi belirsiz ifadeler tek başına yeterli değildir. |
Evet | Hayır | |
| 90 | Bağlantının amacı, bulunduğu bağlam (başlık, paragraf, liste öğesi veya tablo hücresi) ile birlikte programatik olarak belirlenebilir mi?
(Örneğin, “Detay” bağlantısının “2025 Erişilebilirlik Raporu” başlığı altında yer alması veya bir tablo satırında belge adı ile birlikte sunulması.) NOT: Bağlam; kullanıcı tarafından algılanabilir içerik üzerinden değerlendirilmelidir. Yalnızca title özniteliği ile sağlanan açıklamalar yeterli kabul edilmez. |
Evet | Hayır | |
| 91 | Web sayfasında / Mobil uygulamada yalnızca simge ile sunulan veya görsel olarak kısa tutulan bağlantılar bulunuyor mu?
(Cevabınız “Hayır” ise Soru 93’e geçiniz.) |
Evet | Hayır | |
| 92 | Yalnızca simge ile sunulan veya görsel olarak kısa tutulan bağlantılar için, bağlantının amacını açıklayan erişilebilir ad sağlandı mı?
(Örneğin, yalnızca ikon ile sunulan bağlantılara açıklayıcı metin veya aria-label gibi erişilebilir ad tanımlanması; mobil uygulamalarda simge düğmelerine erişilebilir ad atanması.) |
Evet | Hayır | |
| 93 | Web sayfasında / Mobil uygulamada aynı bağlantı metnine sahip birden fazla bağlantı bulunuyor mu?
(Cevabınız “Hayır” ise Soru 95’e geçiniz.) |
Evet | Hayır | |
| 94 | Aynı bağlantı metnine sahip bağlantılar bulunduğunda, her birinin amacı bağlamı ile birlikte kullanıcı tarafından ayırt edilebilir mi?
(Örneğin, aynı “Detay” bağlantılarının farklı içerik başlıkları altında yer alarak hangi içeriğe ait olduğunun anlaşılabilmesi; bir liste veya tablo içinde bağlantının ilgili içerik adıyla birlikte sunulması, mobil uygulamalarda aynı metne sahip düğmelerin ilgili içerik başlığı ile birlikte aynı bileşen içinde yer alması.) |
Evet | Hayır | |
Yönerge 2.5: Girdi Yöntemleri (Yeni sekmede açılır)
| Soru Türü | Soru No | Sorular | Cevaplar | |
|---|---|---|---|---|
| 95 | Web sayfasında / Mobil uygulamada birden fazla noktaya temas veya belirli bir hareket (gesture) gerektiren işaretçi6 etkileşimleri bulunuyor mu?
(Cevabınız “Hayır” ise Soru 97’ye geçiniz.) (Örneğin, çift dokunma, uzun basma, basılı tutma, kaydırma (swipe), sürükle-bırak (drag and drop) gibi işaretçi etkileşimleri.) ────── 6 İşaretçi; fare, dokunmatik ekran, stylus ve benzeri işaretleme yöntemlerini kapsar. |
Evet | Hayır | |
| 96 | Bu işlevler için, aynı sonucu sağlayan ve karmaşık işaretçi hareketi gerektirmeyen alternatif bir etkileşim yöntemi sunuluyor mu?
(Örneğin, harita yakınlaştırma için “+ / –” düğmeleri, sürükle-bırak yerine seçim düğmeleri veya yön tuşları, kaydırma yerine buton veya kontrol elemanları.) |
Evet | Hayır | |
| Soru Türü | Soru No | Sorular | Cevaplar | |
|---|---|---|---|---|
| 97 | Web sayfasında / Mobil uygulamada işaretçi (pointer) ile tetiklenen işlemler bulunuyor mu?
(Cevabınız "Hayır" ise veya aşağıdaki istisnai durumlardan biri geçerliyse Soru 99’a geçiniz.) İstisnai Durumlar:
NOT: Kullanıcı arayüzü bileşenlerinin çoğunda işlemlerin iptal edilmesi veya geri alınması teknik olarak mümkündür. Bu nedenle, yalnızca eylemin doğası gereği anında gerçekleşmesinin zorunlu olduğu ve gecikmenin işlevi ortadan kaldırdığı durumlar istisna olarak değerlendirilmelidir. |
Evet | Hayır | |
| 98 | İstisnai durumlar haricinde işaretçi (pointer) ile tetiklenen işlemler, yanlışlıkla tetiklenmeyi önleyecek şekilde aşağıdaki koşullardan en az birini sağlıyor mu?
(NOT: Yalnızca işaretçinin basılması (down-event) ile tetiklenen işlemler, istisnai durumlar dışında uygun değildir.) |
Evet | Hayır | |
| Soru Türü | Soru No | Sorular | Cevaplar | |
|---|---|---|---|---|
| 99 | Web sayfasında / Mobil uygulamada kullanıcıya görünür metin etiketi (label) ile sunulan arayüz bileşenleri bulunuyor mu?
(Cevabınız “Hayır” ise Soru 101’e geçiniz.) (Örneğin, butonlar, bağlantılar, form alanları, arama kutusu, menü öğeleri vb.) |
Evet | Hayır | |
| 100 | Görünür etiket (label) bulunan arayüz bileşenlerinde, erişilebilir ad; görünür etiket metniyle aynı mı veya görünür etiket metniyle başlıyor mu?
(Örneğin, web sayfasında <label> etiketi, aria-label veya aria-labelledby öznitelikleri ile; mobil uygulamalarda erişilebilirlik etiketi / erişilebilir ad ile sağlanır.) |
Evet | Hayır | |
| Soru Türü | Soru No | Sorular | Cevaplar | |
|---|---|---|---|---|
| 101 | Web sayfasında / Mobil uygulamada kullanıcı arayüzünde cihazın hareket ettirilmesine (sallama, döndürme, eğme gibi) veya yön değiştirmesine bağlı olarak gerçekleştirilen herhangi bir işlem bulunuyor mu?
(Cevabınız "Hayır" ise veya aşağıdaki istisnai durumlardan biri geçerliyse Soru 104’e geçiniz.) İstisnai Durumlar:
|
Evet | Hayır | |
| 102 | Cihaz hareketiyle gerçekleştirilen bu işlemler için, hareket kullanılmadan aynı sonucu sağlayan alternatif bir yöntem sunuluyor mu?
(Örneğin, cihazı sallayarak yapılan bir işlemin aynı zamanda bir düğme aracılığıyla yapılabilmesi.) |
Evet | Hayır | |
| 103 | Cihaz hareketiyle tetiklenen işlevler kullanıcı tarafından devre dışı bırakılabiliyor mu?
(Örneğin, cihaz sallandığında tetiklenen bir işlem için bu özelliğin kapatılabilmesi veya hareketle kontrol edilen bir işlevin alternatif yöntemle kullanılabilmesi.) |
Evet | Hayır | |
İlke 3: Anlaşılabilir (Yeni sekmede açılır)
Bilgi ve kullanıcı arayüzünün kullanımı anlaşılabilir olmalıdır.
Yönerge 3.1: Okunabilir (Yeni sekmede açılır)
| Soru Türü | Soru No | Sorular | Cevaplar | |
|---|---|---|---|---|
| 104 | Web sayfasında / Mobil uygulamada sunulan içeriğin varsayılan dili programatik olarak tanımlanmış mı?
(Örneğin, web sayfasında lang özniteliği kullanılarak sayfanın dilinin belirtilmesi, mobil uygulamalarda içeriğin varsayılan dilinin platform erişilebilirlik API’leri aracılığıyla tanımlanması.) |
Evet | Hayır | |
Yönerge 3.2: Öngörülebilir (Yeni sekmede açılır)
| Soru Türü | Soru No | Sorular | Cevaplar | |
|---|---|---|---|---|
| 105 | Web sayfasında / Mobil uygulamada odaklanılabilen (klavye veya platforma uygun yöntemlerle erişilebilen) arayüz bileşenleri bulunuyor mu?
(Cevabınız “Hayır” ise Soru 107’ye geçiniz.) (Örneğin, metin kutusu (text box), seçenek düğmesi (radio button), arama alanı (search field), site içi gezinme bağlantıları (breadcrumb), sayfalama (pagination), bildirim menüsü (notifications), menüler) |
Evet | Hayır | |
| 106 | Bir arayüz bileşenine yalnızca odaklanma sonucu (klavye ile Tab tuşu kullanılarak veya ekran okuyucu ile odak alındığında), kullanıcı tarafından ek bir işlem yapılmadan bağlam değişikliği gerçekleşiyor mu?
NOT: Otomatik olarak yeni bir sayfaya yönlendirme, pop-up açılması, içeriğin aniden değişmesi gibi durumlar olmamalıdır. |
Evet | Hayır | |
| Soru Türü | Soru No | Sorular | Cevaplar | |
|---|---|---|---|---|
| 107 | Web sayfasında / Mobil uygulamada kullanıcı bir arayüz bileşenine girdi verdiğinde (bir seçenek seçtiğinde, bir alanın değerini değiştirdiğinde veya bir form alanına veri girdiğinde) bağlam değişikliği7 gerçekleşiyor mu?
(Cevabınız “Hayır” ise Soru 109’a geçiniz.) ────── 7 Bağlam değişikliği; yeni bir sayfaya yönlendirme, formun otomatik gönderilmesi, yeni bir pencerenin veya diyalog kutusunun açılması gibi durumları ifade eder. |
Evet | Hayır | |
| 108 | Kullanıcı arayüz bileşenlerine girdi verilmesi sonucunda gerçekleşen bağlam değişikliği için aşağıdaki değerlendirme kriterlerinden en az biri sağlanıyor mu?
Değerlendirme Kriterleri:
(Örneğin, bir seçimin ardından otomatik yönlendirme yerine “Devam Et” düğmesi ile ilerlenmesi veya seçim yapıldığında yeni bir sayfa açılacağına dair kullanıcıya önceden bilgi verilmesi.) |
Evet | Hayır | |
| Soru Türü | Soru No | Sorular | Cevaplar | |
|---|---|---|---|---|
| 109 | Web sayfasında / Mobil uygulamada aşağıda yer alan yardım mekanizmalarından herhangi biri bulunuyor mu?
(Cevabınız "Hayır" ise Soru 111'e geçiniz.) |
Evet | Hayır | |
| 110 | Bu yardım mekanizmaları, web sayfası veya mobil uygulama içinde farklı sayfalar ve ekranlar arasında tutarlı bir konumda sunuluyor mu?
(Örneğin, yardım bağlantısının her sayfada aynı menü içinde yer alması veya destek düğmesinin tüm ekranlarda aynı konumda bulunması.) |
Evet | Hayır | |
Yönerge 3.3: Girdi Yardımı (Yeni sekmede açılır)
| Soru Türü | Soru No | Sorular | Cevaplar | |
|---|---|---|---|---|
| 111 | Web sayfasında / Mobil uygulamada kullanıcının veri girişi yapmasını gerektiren ve hata yapma olasılığı bulunan bir işlem bulunuyor mu?
(Cevabınız “Hayır” ise Soru 115’e geçiniz.) (Örneğin, form alanları, kayıt/başvuru ekranları, arama alanları, doğrulama gerektiren girişler vb.) |
Evet | Hayır | |
| 112 | Kullanıcı veri girişinde hata yaptığında, hata durumu kullanıcıya metinsel bir hata mesajı ile bildiriliyor mu?
(Örneğin, zorunlu alanın boş bırakılması veya hatalı formatta veri girilmesi durumunda kullanıcıya yazılı mesaj gösterilmesi.) |
Evet | Hayır | |
| 113 | Hata mesajı, hatanın nedenini kullanıcı tarafından anlaşılabilir şekilde açık ve net olarak ifade ediyor mu?
(Örneğin, “Hata var” yerine “E-posta adresi geçerli formatta girilmelidir” gibi.) |
Evet | Hayır | |
| 114 | Hata mesajı, hatanın hangi giriş alanıyla ilgili olduğunu kullanıcıya açıkça bildiriyor mu?
(Örneğin, ilgili alanın yanında hata mesajı gösterilmesi veya alanın hata ile ilişkilendirilmesi.) |
Evet | Hayır | |
| Soru Türü | Soru No | Sorular | Cevaplar | |
|---|---|---|---|---|
| 115 | Web sayfasında / Mobil uygulamada kullanıcıdan veri girişi veya seçim yapılması istenen alanlar ya da arayüz bileşenleri bulunuyor mu?
(Cevabınız “Hayır” ise Soru 121’e geçiniz.) (Örneğin, form alanları, seçim kontrolleri, arama alanları, tarih seçiciler, onay kutuları, radyo düğmeleri vb.) |
Evet | Hayır | |
| 116 | Kullanıcıdan veri girişi veya seçim yapılması istenen alanlar ve arayüz bileşenleri için, istenen bilginin amacını açıkça ifade eden anlamlı ve açıklayıcı etiketler veya gereken durumlarda veri girişi öncesinde sunulan talimatlar sağlanıyor mu?
(Örneğin, “Ad Soyad”, “E-posta adresi”, “Telefon numarası” gibi etiketler; mobil uygulamalarda alanın erişilebilir adının (accessibility label) açıkça tanımlanması.) NOT: Web sayfasında yer tutucu metin (placeholder), alan etiketi yerine kullanılmamalıdır. Mobil uygulamalarda yalnızca placeholder veya ikon ile sunulan alanlarda erişilebilir ad açıkça tanımlanmalıdır. |
Evet | Hayır | |
| 117 | Web sayfasında / Mobil uygulamada belirli bir formatta veya kurala bağlı veri girişi gerektiren alanlar bulunuyor mu?
(Cevabınız “Hayır” ise Soru 119’a geçiniz.) (Örneğin, parola, tarih, e-posta, kimlik numarası, telefon numarası vb.) |
Evet | Hayır | |
| 118 | Bu alanlar için, veri girişi yapılmadan önce kullanıcıya açık, anlaşılır ve erişilebilir talimatlar sunuluyor mu?
(Örneğin, parola kuralları, tarih formatı “GG/AA/YYYY”, e-posta formatı, mobil uygulamalarda bu bilgilerin ekran okuyucu ile de algılanabilir olması.) |
Evet | Hayır | |
| 119 | Web sayfasında / Mobil uygulamada zorunlu doldurulması gereken alanlar bulunuyor mu?
(Cevabınız “Hayır” ise Soru 121’e geçiniz.) |
Evet | Hayır | |
| 120 | Zorunlu alanlar kullanıcıya açık ve anlaşılır şekilde belirtildi mi?
(Örneğin, “Zorunlu alan” ifadesi veya eşdeğer metinsel açıklama sağlanması.) NOT: Örneğin, yalnızca yıldız (*) veya yalnızca renk kullanımı yeterli değildir. |
Evet | Hayır | |
| Soru Türü | Soru No | Sorular | Cevaplar | |
|---|---|---|---|---|
| 121 | Web sayfasında / Mobil uygulamada aynı adımlar dizisi içerisinde, kullanıcıdan daha önce girdiği bir bilgiyi tekrar girmesi isteniyor mu?
(Cevabınız “Hayır” ise veya aşağıdaki istisnai durumlardan biri geçerliyse Soru 123’e geçiniz.) İstisnalari Durumlar:
(Örneğin, teslimat adresi ile fatura adresinin ayrı ayrı girilmesinin istenmesi, çok adımlı bir formda aynı kimlik bilgisinin tekrar istenmesi, kullanıcı profilinde mevcut bilgilerin yeniden girilmesinin istenmesi vb.) |
Evet | Hayır | |
| 122 | İstisnai durumlar haricinde, aynı adımlar dizisi içerisinde, kullanıcıdan daha önce alınmış bilgiler, aynı işlem süreci içinde otomatik olarak dolduruluyor veya bu bilgilerin yeniden kullanılmasına imkân tanınıyor mu?
(Örneğin, otomatik doldurma, “aynı bilgileri kullan” seçeneği, önceki adımda girilen bilgilerin seçilebilir olması.) |
Evet | Hayır | |
İlke 4: Sağlam (Yeni sekmede açılır)
İçerik, yardımcı teknolojiler de dahil olmak üzere farklı kullanıcı araçları tarafından doğru şekilde yorumlanabilecek düzeyde sağlam olmalıdır.
Yönerge 4.1: Uyumlu (Yeni sekmede açılır)
| Soru Türü | Soru No | Sorular | Cevaplar | |
|---|---|---|---|---|
| 123 | Web sayfasında / Mobil uygulamada kullanıcı arayüzü bileşenleri (form alanları, bağlantılar, butonlar, açılır listeler, sekmeler, menüler, özel tasarlanmış etkileşimli bileşenler vb.) bulunuyor mu?
(Cevabınız “Hayır” ise kontrol listesi tamamlanmıştır.) |
Evet | Hayır | |
| 124 | Kullanıcı arayüzü bileşenlerinin ad (name) ve rol (role) bilgileri programatik olarak belirlenebilir mi?
(Örneğin, bir butonun erişilebilir adının “Kaydet” olarak tanımlanması (name), rolünün “button” olarak belirlenmesi (role); form kontrollerinin semantik HTML ile oluşturulması; erişilebilir adın <label>, aria-label veya aria-labelledby ile tanımlanması; özel bileşenlerde uygun ARIA rol ve özelliklerinin kullanılması, mobil uygulamalarda erişilebilir ad ve rol ilgilerinin platform erişilebilirlik API’leri aracılığıyla iletilmesi.) |
Evet | Hayır | |
| 125 | Kullanıcı arayüzü bileşenlerinin durum (state), özellik (property) ve değer (value) bilgileri programatik olarak belirlenebilir ve yardımcı teknolojiler tarafından doğru şekilde algılanabilir mi?
(Örneğin, bir onay kutusunun işaretli/işaretsiz olması (state), bir açılır listenin açık/kapalı durumu (state), bir metin alanına girilen bilginin içeriği (value) veya bir kaydırıcının (slider) mevcut değeri (value) gibi bilgilerin yalnızca görsel olarak değil, yardımcı teknolojiler tarafından da algılanabilir olması.) |
Evet | Hayır | |
| 126 | Kullanıcı etkileşimi sonucunda kullanıcı arayüzü bileşenlerinde meydana gelen durum veya içerik değişiklikleri yardımcı teknolojilere programatik olarak bildiriliyor mu?
(Örneğin, bir sekmenin seçili hâle gelmesi, bir açılır listenin açılması/kapanması, bir onay kutusunun işaretlenmesi, hata mesajının görüntülenmesi, dinamik içerik güncellemeleri veya canlı bölge (aria-live) kullanımı gibi değişikliklerin yardımcı teknolojiler tarafından algılanabilir olması; mobil uygulamalarda ise bu değişikliklerin erişilebilirlik API’leri aracılığıyla kullanıcıya iletilmesi.) (Kontrol listesi tamamlanmıştır.) |
Evet | Hayır | |